TÜRK HALK MÜZ???NDE A?IZ KAVRAMI VE ANADOLU A?IZLARINA DA?R ÇALI?MALARA GENEL B?R BAKI?

Yazarlar

  • admin admin Avrasya Akademi

Anahtar Kelimeler:

Türk- halk- müzi?i- a??z- ve- müzi?inde- kavram?- hançere- teknikleri- Anadolu- a??zlar?.

Özet

Ülkemizde, Türk Halk Müzi?inde a??z kavram? ve özelliklerine dair muhtelif çal??malar yap?lm??t?r. Bu çal??malar daha ziyade ki?isel bazda çal???lan ve kendi yeti?ti?i veya yak?n bölgelerin türküleriyle ilgili olan çal??malardan öteye geçmemi?tir. Eserlerin notaya al?nmas?, sözlerinin yaz?lmas?, kaynak ki?ilerin belirtilmesi, müzikal türlerinin (halay, deyi?, türkü vb.) ortaya konulmas? ve baz?lar?nda ise yöre\bölge a??z bilgisinin verilmesi gibi konular yer alm??t?r. Dil bilimcilerinin Anadolu a??zlar? ile yapt?klar? çal??malar ilk 1800?lü y?llarda yabanc? ara?t?rmac?lar ile ba?lam?? ve sonras?nda Ahmet Cafero?lu ile ba?layan süreç, Türk ara?t?rmac?lar ile devam etmi?tir. Anadolu?nun bat?s?ndan-do?usuna kadar çok özel bir dokuya sahip olan türküler, yaln?zca müzikal bir ifadeyi de?il; halk?n ya?ant?s?yla ilintili verileri ortaya koyan sesli aktar?mlard?r. Bu ba?lamda, halk üretimi müzikler, bulundu?u co?rafya ve bölgenin tüm müzikal ve edebi yönlerini ortaya koyan önemli belgelerimizdir. Dolay?s?yla cumhuriyet dönemi sonras?nda, maddi ve manevi de?erlerin ortaya konulmas? hususunda yap?lan ilk derleme çal??malar? ve halka yans?t?lmas? çok de?erli bir ba?lang?çt?r. Muzaffer Sar?sözen?le ba?layan ve TRT bünyesinde olu?turulan ?yurttan sesler toplulu?u?, bu bahsetti?imiz çal??malar? radyolardan halka duyuran ilk ?yöre a??zlar?? örne?idir. Halk müzi?indeki a??zlar, topluluklar?n ya?ad??? yöre ve bölgelerin d???nda; a?iret ve topluluklar?n kulland?klar? a??z çe?itleri ile de zengin bir yap?y? ortaya koyar. Â??kl?k gelene?ine ba?l? olarak, usta â??klar?n ki?isel olarak ortaya koydu?u a??zlar, kendi ba??na apayr? bir özellik ta??r. Uzun hava formunda okunan ?gurbet havas??, ?yayla havas??, ?barak a?z?? vb. eserlerin icras?, kullan?lan a??z bak?m?ndan birbirinden farkl?l?k gösterir. A??z kavram?, yörenin dil yap?s?n? görmenin d???nda, türkünün bir nevi kimli?ini ve aidiyetini ortaya koyan önemli bir unsurdur. Eserlerin vokal icras?nda ?a??z? kavram?ndan sonra en önemli konulardan birisi de hançere tekniklerinin kullan?m?d?r.  

İndir

Yayınlanmış

2022-09-06

Sayı

Bölüm

Makaleler