SOSYAL HİZMET ÇALIŞANLARINDA İŞ STRESİ VE TÜKENMİŞLİK: TEORİK YAKLAŞIM

Özet

Sosyal hizmetler insanların değişmesini ve kalkınmasını, insanların güçlenmesinin-özgürleşmesini hedefleyen, uygulamaya yönelik bir meslek ve aynı zamanda akademik bir disiplindir. Temelinde insan hakları, sosyal adalet ve farklılıklara saygı gibi kavramlar bulunur. Adalet bakanlığına bağlı kurumlarda ceza evlerinde, aile ve sosyal politikalar bakanlığına bağlı huzur evlerinde ve özel sektörlerde olmak üzere birçok çalışma alanı mevcuttur. Sosyal hizmetler alanı, bünyesinde çalışmakta olan kişilerin, çeşitli olumsuz(dezavantajlı) koşullarda ve fiziki çaba isteyen bir meslek grubunu oluşturmaktadır. Dolayısıyla, bu stres ve tükenmişliği beraberinde getirmektedir. Bu tükenmişlik ve stres çalışanların mesleki yeterliliği, verimi ve yaşam kalitesini dezavantaja çeviren faktörler içine girmektedir. Düşük maaş, zorlayıcı ve bakım gerektiren rahatsızlıklar, çalışma yoğunluğu, çalışma saatlerinin çok olması dolayısıyla stres ve tükenmişlik artmaktadır. Bununla birlikte çalışanların iş gücü ve performansı da bu olumsuzluklara paralel olarak düşmektedir. Bu çalışmada sosyal hizmetler alanında görülen olumsuzluklar göz önüne alınarak, bu alanda kullanılan kavramlar ve literatürde bu olumsuz koşullar ile ilgili yapılan çalışmalar bünyesinde değerlendirmeler bulunmaktadır. Tükenmişlik ile ilgili teoriler ve stresin kontrolü ile ilgili yapılan çalışmalar çerçevesinde, sosyal hizmet mesleğindeki iş stresi kaynakları, tükenmişliğin bireysel ve kurumsal etkileri ile başa çıkma stratejileri incelenecektir. Dolayısıyla bu çalışma, akademik literatüre katkı sunarak, sosyal hizmetler alanında emek veren bireylere ve yöneticilerine rehberlik etmesi amacını taşırmaktadır.