AB ÜLKELERİNİN 2000-2023 DÖNEMİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA POLİTİKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Özet

Bu çalışmada, Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin 2000–2023 yılları arasındaki sürdürülebilir kalkınma politikaları değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ve Eurostat veri tabanlarından elde edilen göstergeler kullanılarak AB ülkelerinin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine yönelik ilerlemeleri analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı, sürdürülebilir kalkınmayı sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarıyla bütüncül bir çerçevede inceleyerek, AB ülkelerinin bu alanlardaki performans farklılıklarını ortaya koymaktır. Sosyal boyut, İnsani Gelişme Endeksi (HDI) ve Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi (GII) göstergeleriyle; ekonomik boyut, gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) büyüme oranları ve enerji verimliliğiyle; çevresel boyut ise kişi başına düşen sera gazı emisyonları ve çevre vergisi gelirleriyle temsil edilmiştir. Bulgular, AB ülkelerinin sürdürülebilir kalkınma hedeflerinde genel olarak önemli ilerlemeler kaydettiğini, ancak Birlik içinde belirgin bölgesel farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Sosyal göstergeler, yüksek insani gelişme düzeylerinin yanı sıra toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinde azalma eğilimini ortaya koyarken; ekonomik göstergeler, büyümenin çevresel ve sosyal unsurlarla bütünleştiğini göstermektedir. Çevresel açıdan, sera gazı emisyonlarının genel olarak azaldığı, ancak çevre vergisi gelirlerinde ülkesel farklılıkların sürdüğü görülmektedir. Sonuç olarak, AB’nin sürdürülebilir kalkınma alanında küresel ölçekte öncü bir aktör olduğu, ancak politika uyumunun güçlendirilmesinin Birlik genelinde daha dengeli bir sürdürülebilirlik vizyonu için kritik önem taşıdığı tespit edilmiştir.