İnsan - Robot Etkileşimi: Maden Endüstrisinde Kullanılan İşbirlikçi Robotlar Üzerine Bir Araştırma

Özet

Günümüzde robotlar, endüstriyel üretimden sosyal hizmetlere kadar birçok farklı görevde giderek artan bir şekilde kullanılmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı; bireylerin endüstriyel robotlarla işbirliği içerisinde çalışmayı kabullenme davranışlarını açıklanmaktır. Bireylerin işbirlikçi robotlar (collaborative robots/ cobots)  olarak isimlendirilen bu robotları kullanma tutumlarının ne zaman olumlu ne zaman olumsuza doğru gideceği, başka birçok olguya bağlı olarak değişmektedir. Örneğin, teknolojik gelişmelere karşı olumsuz düşünceleri olan bir bireyin, işbirlikçi robotlara karşı negatif bir  tavır ve tutumda olması yüksek ihtimaldir. Diğer taraftan ilgili makinenin kullanımının kolay olması, bireyi bu cihazı kullanmak konusunda cesaretlendirebilir. Dolayısıyla bu çalışmada; robotlarla etkileşim kurma konusundaki negatif tutumların, bireylerin işbirlikçi robotlarla çalışmayı kabullenmesi üzerine etkisi araştırılmıştır. Aslında bu araştırmanın temel amacı; bireylerin robotlara karşı olan bu tutumları ile robotlarla çalışmayı kabullenmeleri arasındaki ilişkide, ilgili robotun kullanım kolaylığının aracılığını araştırmaktır. Bu doğrultuda kendi işini yaparken işbirlikçi endüstriyel bir robot ile birlikte çalışanlar, bu araştırmanın örneklem çerçevesini oluşturmaktadır. Bu çerçevede Afyon ve Muğla’da faaliyet gösteren iki ayrı maden ocağında çalışan 100 mavi yakalı çalışandan anket yöntemi ile veri toplanmıştır. Elde edilen veri korelasyon, basit lineer regresyon ve hiyerarşik regresyon analizleriyle analiz edilmiştir. Sonuçta robotlarla etkileşim kurma konusundaki negatif tutumların, ilgili robotla çalışmayı kabullenme davranışını olumsuz yönde etkilediği; mevcut robot teknolojinin kullanımının kolaylığının ise robotla çalışmayı kabullenme davranışını olumlu yönde etkilediği bulunmuştur. Ayrıca robotlarla etkileşim kurma konusundaki negatif tutum ile robot teknolojinin kabulü ilişkisinin, ilgili robot teknolojisinin kullanım kolaylığı tarafından aracı edildiği, bu araştırma kapsamında ulaşılan diğer bir sonuçtur.