ANTİK FELSEFENİN KADIN ALGISINA ETKİSİ: FELSEFİ TEMELLER, MİTOLOJİK YANSIMALAR VE TOPLUMSAL SONUÇLAR

Özet

Bu çalışma, Antik dönem felsefesinin kadına yönelik olarak düşünsel kurgusunu felsefi, mitolojik ve toplumsal boyutları ile ele almasının yanında, tarihsel süreç boyunca şekillenen kadın algısının günümüze kadar ulaşan etkilerini analiz etmeye çalışmaktadır. Platon’un belirli şartlar altında kadınları kamusal alana almayı düşünen eşitliğe dayanan yaklaşımı ile birlikte, Aristoteles’in kadının doğası gereği olarak eksik ve edilgen varlık olarak tanımlayan biyolojik determinizmi karşılaştırmalı bir şekilde ele alınarak değerlendirilmiştir. Pandora ve Helen gibi mitolojik figürler kullanılarak kadının tehlikeli, kaosa neden olan ve baştan çıkarıcı olarak nitelendirilmesi, felsefi metinler ile de birleşerek kadınların siyasal alandan dışlanmasının kültürel zemini de hazırlanmıştır. Atina ve Sparta örneği ele alınarak kadınların kadıların siyasal yapılar dikkate alınarak farklı işlevler üstlendiğini görmekteyiz. Bununla birlikte geçmişten gelen bu mirasın İslam düşüncesi ve Orta Çağ Hristiyan teolojisi üzerindeki değerleri de incelemeye alınmış; modern feminist okumalar ile kadının tarihsel öznelleşme süreci tartışmaya açılmıştır. Bununla birlikte Antik dönem felsefesinin kadına yönelik bakışının günümüz toplumsal cinsiyet normları üzerindeki belirleyici rollerine vurgu yapılmış, felsefi geleneklerin de eleştirel bir bakış açısıyla yeniden değerlendirilmesinin gerekliliği ortaya konulmuştur. Bu çalışma, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin sadece sosyolojik olmadığını, aynı zamanda felsefi ve kültürel köklerinin mevcut olduğu çok katmanlı bir sorun olduğunu da ortaya koymuştur.