YEŞİL İSLAMİ FİNANSMAN MODELLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMADAKİ YERİ VE ÖNEMİ

Özet

Bu çalışma, yeşil İslami finansman modellerinin sürdürülebilir kalkınma hedefleri (SKH) ile ilişkisini incelemekte, küresel ve Türkiye örnekleri üzerinden kapsamlı bir analiz sunmaktadır. İslami finansın faiz yasağı, risk paylaşımı, varlık temellilik ve sosyal adalet ilkeleri, çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik hedefleriyle yüksek düzeyde uyum göstermektedir. Yeşil sukuk, murabaha, mudaraba, müşaraka, vakıf ve zekât temelli projeler gibi araçlar, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, atık yönetimi ve sürdürülebilir tarım gibi çevre dostu yatırımların finansmanında kullanılmaktadır. Literatür taraması, küresel düzeyde Malezya, Endonezya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin öncü uygulamalarını; Türkiye’de ise katılım bankalarının ve düzenleyici kurumların attığı adımları ortaya koymuştur. Bununla birlikte, standart eksikliği, ürün çeşitliliğinin sınırlı olması ve yatırımcı farkındalığının düşük düzeyde kalması gibi engeller, gelişim sürecini yavaşlatmaktadır. Çalışma, literatürdeki kavramsal ve uygulamaya yönelik boşlukları belirleyerek, politika yapıcılar, finansal kurumlar ve yatırımcılar için öneriler sunmaktadır. Öneriler arasında şeriata uygun yeşil finansman standartlarının uluslararası ölçekte uyumlaştırılması, çevresel etki ölçüm kriterlerinin geliştirilmesi, ürün çeşitliliğinin artırılması ve yatırımcı bilgilendirme faaliyetlerinin güçlendirilmesi yer almaktadır. Sonuç olarak, yeşil İslami finansman modelleri, yalnızca çevresel sürdürülebilirliğe değil, aynı zamanda sosyal adaletin ve ekonomik istikrarın güçlendirilmesine de katkı sağlayabilecek stratejik bir finansal araçtır. Bu nedenle, çok paydaşlı bir yaklaşım ile politika ve uygulama düzeyinde bütünleşik stratejiler geliştirilmesi kritik önemdedir.