YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ SEÇİMİNDE BULANIK TABANLI ÇKKV YAKLAŞIMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: YENİ BİR ARALIK DEĞERLİ NÖTROSOFİK BULANIK DEMATEL-ANP-TOPSIS ÇERÇEVESİ

Özet

Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi; belirsizlik, muğlaklık ve sürdürülebilirlikle ilişkili kriterler arasındaki karmaşık etkileşimleri ele alabilen sağlam çok kriterli karar verme araçlarını gerektirmektedir. Bu çalışma, yenilenebilir enerji kaynağı değerlendirmesinde uygulanan ve yaygın olarak kullanılan çeşitli bulanık tabanlı çok kriterli karar verme yöntemlerinin kapsamlı bir karşılaştırmasını sunmaktadır. Bu yöntemler arasında Bulanık DEMATEL, Bulanık AHP, Bulanık ANP, Bulanık TOPSIS, Bulanık VIKOR, Bulanık COPRAS, Bulanık ELECTRE gibi yaklaşımlar ile literatürde rapor edilen küresel, sezgisel veya nötrosofik bulanık varyantlar yer almaktadır. Her bir yöntemin aynı veri seti üzerinde uygulanmasıyla gerçekleştirilen analiz, farklı bulanık modelleme bakış açıları arasında ortaya çıkan benzerlikleri, ayrışmaları ve duyarlılık örüntülerini ortaya koymaktadır. Bu karşılaştırmalı bulgular üzerine inşa edilen çalışmada, DEMATEL, ANP ve TOPSIS yöntemlerini bütünleştiren yeni bir aralık değerli nötrosofik bulanık hibrit karar verme çerçevesi önerilmektedir. Önerilen modelde, kriterler arasındaki nedensel ilişkileri yakalamak ve etki ağırlıklarını belirlemek amacıyla aralık değerli nötrosofik bulanık DEMATEL kullanılmaktadır. Karar ağındaki karşılıklı bağımlılıkların modellenmesi için aralık değerli nötrosofik bulanık ANP uygulanmaktadır. Son aşamada ise yenilenebilir enerji kaynağı alternatiflerinin sağlam ve ayırt edici bir sıralamasını elde etmek amacıyla aralık değerli nötrosofik bulanık TOPSIS yöntemi kullanılmaktadır. Elde edilen sonuçlar, hibrit aralık değerli nötrosofik çerçevenin, geleneksel bulanık ÇKKV yöntemlerine kıyasla daha yüksek tutarlılık, uzman tereddüdünün daha güçlü bir temsili ve önceliklendirme kararlılığında iyileşme sunduğunu göstermektedir. Genel olarak bu çalışma, mevcut bulanık teknikleri karşılaştırmalı olarak değerlendirmesinin yanı sıra, daha güvenilir ve sürdürülebilir enerji planlamasını destekleyebilecek yenilikçi bir aralık değerli nötrosofik hibrit yaklaşım önererek yenilenebilir enerji kaynağı karar verme alanındaki metodolojik literatüre katkı sağlamaktadır.