MODA KAYNAKLI KİLO ALGISI ÖLÇEĞİ GELİŞTİRMEYE YÖNELİK GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Özet

Bu çalışmanın amacı, bireylerin kilo algılarının moda, estetik normlar ve medya temsilleri tarafından ne ölçüde etkilendiğini değerlendirmek amacıyla geliştirilen Moda Kaynaklı Kilo Algısı Ölçeği’nin geliştirilmesi, geçerlik güvenirlik analizlerinin yapılmasıdır. Araştırma, 18–65 yaş aralığında İstanbul’da yaşayan 309 kişilik bir örneklem üzerinde yürütülmüştür. Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin toplam varyansın %74,95’ini açıklayan 4 alt boyutlu ve 20 maddeden oluşan bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. DFA bulguları, elde edilen modelin kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ölçeğin güvenirliği, cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı, düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları ve alt % 27-üst %27 farkın anlamlılık yöntemleriyle değerlendirilmiş; elde edilen bulgular madde ayırt ediciliğini ortaya koymuştur. Ölçek sonuçlarının zamana bağlı olarak değişmediği ve test-tekrar test güvenilirliği olduğu saptanmıştır. Ölçeğin yakınsak geçerliğin sınanması için Ortalama Açıklanan Varyans (Average Variance Extracted-AVE) değeri, Birleşik Güvenirlik (Composite Reliability-CR) değerleri kullanılmış, yakınsaklık geçerliği sağlanmıştır. Sonuç olarak, Moda Kaynaklı Kilo Algısı Ölçeği’nin, yetişkinlerde kilo algısının moda ve estetik normlar bağlamında değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin, beden algısı, yeme davranışları ve psikolojik iyi oluş alanlarında yürütülecek araştırmalarda ve önleyici psikolojik danışma uygulamalarında kullanılabileceği düşünülmektedir.